राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ - Paper 1
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ - Paper 1
1. उपग्रहामध्ये, अंतराळवीर हा वजनरहित अवस्था अनुभवतो कारण _________
अ, उपग्रहाच्या आतील पृष्टभागाकडून अंतराळवीरावर प्रयुक्त होणारे बल हे शून्य असते.
ब. अंतराळवीर व उपग्रहाचा पृष्टभाग एकमेकाकडे आकर्षिले जातात.
क. अंतराळवीर हा कोणत्याही गुरूत्वीय बलाने आकर्षिला जात नाही.
ड. वरीलपैकी कोणतेही नाही.
पर्यायी उत्तरे :
A. अ, ब आणि क
B. फक्त अ आणि ब
C. फक्त अ आणि क
D. फक्त ड
2.इलेक्ट्रॉनिक दळणवळण पद्धतीमध्ये (डिजिटल) अंकात्मक संदेश
अ. सलग संदेश संच पुरवत नाहीत.
ब. स्वतंत्र (विलग) पाय-यांमध्ये सादर केले जातात.
क. बायनरी (द्विमान) संख्यापद्धतीचा उपयोग करतात.
ड. दशमान आणि द्विमान (बायनरी) या दोन्ही संख्यापद्धतींचा उपयोग करतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
A. फक्त अ आणि ब
B. फक्त ब आणि के
C. अ, ब आणि क
D. वरील सर्व
3. अणुकेंद्रका भोवली दुसन्या भ्रमणकक्षेत भ्रमण करणा-या इलेक्ट्रॉनची उर्जा - 3.4 eV आहे. त्याची तिस-या भ्रमण कक्षेतील उर्जा किती ?
A. - 1.51J
B. - 3.4eV
C. - 1.51 eV
D. - 13.6 eV
4. प्रकाशकीय तंतू हा खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वावर आधारित आहे ?
अ. प्रकाशाच्या परावर्तनाचे तत्वावर
ब. प्रकाशाच्या अपवर्तनाचे तत्वावर
क. प्रकाशाच्या पूर्ण आंतरिक परावर्तनाचे तत्वावर
ड. प्रकाशाच्या अपस्करण तत्वावर
पर्यायी उत्तरे :
A. अ, ब आणि क
B. फक्त क
C. ब आणि ड
D. फक्त ड
5. पुढील विधानांचा विचार करा :
अ. रण भारित बीटा कण हे धन भारित अल्फा कणापेक्षा जास्त अंतर्भेद करतात.
ब. उदासीन (धन अथवा ऋण नसलेले) गामा कण हे बीटा कणापेक्षा जास्त अंतर्भद करतात.
क. सर्वसाधारणपणे उदासीन कणांची (धन अथवा ऋण भारित नसलेले) अंतर्भद शक्ती अत्युच्च असते.
पर्यायी उत्तरे :
A. अ आणि ब विधाने त्रिकालाबाधित सत्य आहेत.
B. अ आणि ब विधाने चूक आहेत परंतु क विधान बरोबर आहे.
C. क विधान हे अ आणि ब ची फलनिष्पती आहे.
D. क विधान हे अ आणि ब ची फलनिष्पती नाही
6. दोन वस्तूंच्या अप्रत्यास्थ धड़केच्या दरम्यान खालीलपैकी कोणत्या बांबीचे संवर्धन होईल ?
A. संपूर्ण गतिज उर्जा
B. संपूर्ण यांत्रिक उर्जा
C. संपूर्ण एकरेषीय उर्जा
D. प्रत्येक वस्तुची गती
7. कोणत्या जनुकीय रूपांतरीत पीकामध्ये जनुकीय अभियांभिकी तंत्राने अ नीवनसत्त्व निर्माण करणारी तीन जनुके घातली आहेत ?
A. कल्याण सोना गहू
B. मधुर ज्वारी
C. संकरीत बाजरी
D. सुवर्ण तांदुळ
8. नाकतोड़ या किटकाच्या नर आणि मादी मध्ये किनी सहलग्नता गट असतात ?
A. 04 आणि 04
B. 10 आणि 10
C. 12 आणि 12
D. 23 आणि 24
9. कोणत्या वनस्पतीमध्ये एच.एस.के. अथवा C4 या प्रकारचे प्रकाशसंश्लेषण होते ?
A. ऊस
B. भुईमूग
C. सूर्यफुल
D. बटाटा
10. रसायनांपासून स्वत:चे अन्न तयार करणारे जीवाणू (स्वयंजीवी) कोणत्या रसायनांचे विघटन करून उर्जा मिळवतात ?
A. सेंद्रिय द्रव्ये
B. असेंन्द्रिय द्रव्ये
C. कृत्रिम द्रव्ये
D. प्रक्रिया केलेली द्रव्ये
11. मानवाच्या शरीरातील नॅफ्रोन्स मध्ये युरीन बनविण्याचा योग्य घटनाक्रम कोणता ?
A. सिलेक्टीव रिअॅबसॉर्बशन, ट्युबुलर सिक्रिशन आणि अल्ट्राफिल्ट्रेशन
B. अल्ट्राफिल्ट्रेशन, टयुबुलर सिक्रिशन आणि सिलेक्टीव रिअॅबसॉर्बशन
C. अल्ट्राफिल्ट्रेशन, सिलेक्टीव रिअॅबसॉर्बशन आणि ट्युबूलर सिक्रिशन
D. टयुबुलर सिक्रिशन, सिलेक्टीव रिअँबसॉर्बशन आणि अल्ट्राफिल्ट्रेशन
12. खालीलपैकी कोणती परिस्थिती दसच्या गर्भासाठी धोकादायक असेल ?
A. Rh+ पुरुष व Rh- स्त्री चे विवाह
B. Rh- पुरुष व Rh+ स्त्री चे विवाह
C. Rh+ पुरुष व Rh+ स्त्री चे विवाह
D. Rh- पुरुष व Rh- स्त्री चे विवाह
13. NA
14. अनित्य तंतू आणि स्नायु संकुचन सिद्धांता बाबत खालील विधाने लक्षात घ्या :
अ. हा सिद्धांत आधुनिक स्नायु संकुचन संकल्पना स्पष्ट करतो.
ब. हा सिद्धांत हक्सले आणि निडरजरके या शास्त्रज्ञानी मांडला.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने सत्य आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
A. फक्त अ
B. फक्त ब
C. अ आणि ब दोन्ही
D. कोणतेही नाही
15. कल्सिनेशन प्रक्रियेतून __________ बाहेर पडतो.
A. फक्त कार्बनडायऑक्साईड बाहेर पडतो
B. फक्त हैड्रेटमधून पाणी बाहेर पडते
C. (1) किंवा (2) हे धातुकां वर अवलंबुन असते
D. हायड्रोजन सल्फईड बाहेर पडतो
16. हरित रसायन शास्त्र म्हणजे
A. हरितगृह वायूमुळे दररोजच्या वापरातील रसायने तयार करणे
B. रासायनिक अभिक्रिया हिरव्या वनस्पतीपासून तयार करणे
C. जैविक घटकांपासून अभिक्रिया बनविणे/तयार करणे
D. बिनाविषारी द्रव्ये आणि द्राव्ये वापरुन पर्यावरणपूरक उत्पादने तयार करणे
17. खालीलपैकी कोणते लुईस आम्ल नाही ?
A. बेरिअम क्लोराईड (BaCl2)
B. बोरोन ट्राय क्लोराईड (BCl3)
C. बेरिलीअम क्लोराईड (BeCl2)
D. बोरोन ट्राय फ्लोराईड (BF3)
18. खालीलपैकी काही ही कोलायडल सोल्सच्या वैशिष्टे आहेत ?
अ. टिंडाल परिणाम
ब. ब्राउनिअन गती
क. मॅक्सवेल वितरण
ड. व्हेंडरवॉल्स बल
पर्यायी उत्तरे :
A. अ, ब आणि क
B. अ आणि ब
C. अ आणि क
D. ब आणि ड
19. खालील दिलेल्या विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
अ. HF आणि H2O ही ध्रुविय संयुगे आहेत.
ब. CH4 आणि CO2 ही ध्रुविय संयुगे नाहीत.
क. CO2 आणि SO2 ही ध्रुविय संयुगे नाहीत.
पर्यायी उत्तरे :
A. अ आणि ब
B. ब आणि क
C. अ आणि क
D. अ, ब आणि क
20. खालीलपैकी कोणती अभिक्रियाकारके अमोनिया तयार करण्यासाठी वापरतात ?
अ. NH4Cl + Ca(OH)2
ब. N2 + H2
क. CaCN2 + H2O
पर्यायी उत्तरे :
A. अ आणि ब
B. ब आणि क
C. अ आणि क
D. अ, ब आणि क
21. भारतीय स्वातंत्र्य कायदा - 1947 मुळे संविधान सभेच्या स्थानामध्ये झालेल्या बदलाबाबतची खालील विधाने विचारात घ्या:
अ. संविधान सभा पूर्ण सार्वभौम संस्था बनली.
ब. संविधान सभा ही स्वतंत्र भारताची पहिली संसद बनली.
क. जेंव्हा संविधान सभा विधिमंडळ संस्था म्हणून भरत असे, तेव्हा तिच्या अध्यक्षस्थानी डॉ. राजेन्द्र प्रसाद असत.
ड. संविधान सभेची सदस्य संख्या 389 च्या तुलनेने 299 पर्यंत कमी झाली.
पर्यायी उत्तरे :
A. विधाने अ, ब आणि क बरोबर
B. विधाने ब, क आणि ड बरोबर
C. विधाने अ, ब आणि ड बरोबर
D. विधाने अ, क आणि ड बरोबर
22. 1978 च्या 44 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियमाद्वारे राष्ट्रीय आणीबाणीच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती तरतूद केलेली नाही ?
A. कॅबिनेटच्या लेखी शिफारशी शिवाय राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करु शकणार नाही.
B. अंतर्गत अशांतता' या ऐवजी सशस्त्र बंडाळी' हा शब्दप्रयोग करण्यांत आला.
C. अनुच्छेद 19 खाली असलेले सहा मूलभूत अधिकार हे केवळ युद्ध अथवा परकीय आक्रमणाच्या कारणास्तव घोषित करण्यांत आलेल्या आणीबाणीत निलंबित करता येतील, सशस्त्र बंडाळीच्या कारणास्तव घोषित करण्यांत आलेल्या आणीबाणीत निलंबित करता येणार नाहीत.
D. जर संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाने आणीबाणीच्या घोषणेला विरोध करणारा अथवा आणीबाणी चालू ठेवण्यास विरोध करणारा ठराव कोणत्याही वेळी मंजूर केला तर राष्ट्रपतीने आणीबाणी मागे घेण्याची घोषणा करणे आवश्यक आहे.
23. खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. मूळच्या राज्य घटनेत उपराष्ट्रपतीची निवड संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकीत व्हावी अशी
तरतूद होती.
ब. 1961 च्या 11 व्या घटनादुरुस्तीने उपराष्ट्रपतीच्या निवडीची पद्धत बदलण्यात आली.
क. उपराष्ट्रपतीची निवड दोन्ही सभागृहांच्या केवळ निर्वाचित सदस्यांच्या निवडमंडळाकडून केली जाते.
ड. निवड मंडळ (Electoral College) अपूर्ण होते या कारणास्तव उपराष्ट्रपतीच्या निवडणूकीला आव्हान देता येत नाही.
पर्यायी उत्तरे :
A. विधाने अ, ब बरोबर, क, ड चूक
B. विधाने ब, क, ड बरोबर, अ चूक
C. विधाने अ, ब, ड बरोबर, के चूक
D. विधाने ब, क बरोबर, अ, ड चूक
24. महाराष्ट्राच्या राज्यपालाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे ?
A. ते अँग्लो इंडियन जमातीमधील एकास विधान परिषदेवर नामनिर्देशित करु शकतात.
B. ते अँग्लो इंडियन जमातीमधील किमान दोघास विधान सभेवर नामनिर्देशित करु शकतात.
C. त्यांना राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 371 (2) अन्वये विशेष जबाबदारी प्रदान करण्यात आली आहे.
D. ते राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 31 A खाली सक्तीने खाजगी मालमत्ता संपादन करण्यासंबंधांचे विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवू शकत नाहीत.
26. राज्य विधिमंडळाने संमत केलेले विधेयक राज्यपाल राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवू शकतात. राष्ट्रपती
अ. विधेयकाला मान्यता देतात अथवा मान्यता राखून ठेवू शकतात.
ब. राज्य विधिमंडळाकडे पुर्नर्विचारार्थ ते विधेयक परत पाठवू शकतात.
क. राष्ट्रपतीकडून परत आलेल्या विधेयकावर राज्य विधिमंडळाने तीन महिन्यात पुनर्विचार केलाच पाहिजे आणि जर पुन्हा ते विधेयक मंजूर केले तर राष्ट्रपतीवर त्यास संमती देणे बंधन कारक असते.
ड, पुनविचारार्थ परत आलेले विधेयक जर राज्य विधिमंडळाने पुन्हा मंजूर केले तर राष्ट्रपतीने त्यास सहा महिन्यांच्या कालावधीत संमती दिली पाहिजे.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
A. अ आणि ब
B. अ, ब आणि क
C. अ, ब आणि ड
D. अ, क आणि ड